شما اینجا هستید
اخبار کوتاه » سایه شوم خرافات بر سر حیات وحش يزد

حيات وحش ايران اين روزها نه تنها در معرض تهديد عواملي مانند خشكسالي، نابودي زيستگاه‌ها، آلودگي‌هاي زيست محيطي و شكار غيرمجاز و بسياري از چالش‌هاي ديگر است بلكه خرافات و خرافه‌گرايي نيز مزيد بر اين عوامل، منجر به كشتار بي‌رحمانه و نابودي برخي گونه‌ها شده است.

اين كه برخي افراد از روي ناآگاهي و ساده لوحي يا براي سودجويي و درآمدزايي اقدام به نابودي محيط زيست خود مي‌كنند همانند كسي مي‌مانند كه بر روي شاخه‌ درختي نشسته و همان شاخه را با اره يا تبر قطع مي‌كند.

در اين ميان دردآورترين موضوع خسارت به طبيعت و حيات وحش تنها به بهانه خرافات و باورهاي اشتباه در عصر موسوم به دوران تكنولوژي و پشرفت علوم در حوزه‌هاي مختلف است، هر چند كه بحث خرافه‌گرايي و روی آوردن به خرافات مسأله‌ای است که نه فقط مردم عادی بلکه گاهی افراد تحصیل کرده جامعه را هم به این موضوع موهوم و خیالی که اسلام به شدت آن را نفي كرده، مبتلا مي‌كند.

معمولاً خرافات ریشه در گذشته‌های دور دارند که به اعتقادات غلط افراد نسبت به یك ماجرای خاص بر می‌گردد ولي این مسئله چندي است که در جامعه شدت گرفته و حتي به جان حیات وحش کشورمان نیز افتاده و گونه‌هاي زیادی را قربانی این باورهای اشتباه كرده است.

تلقين باورهاي نابودگر حيات وحش توسط رمال‌ها

برخی از سودجويان به ويژه رمال‌ها و دعانویسان با تلقين برخی خرافات و باورهای اشتباه براي كسب درآمد نامشروع از افراد ساده‌‌لوح جامعه، خوش یمن بودن یا بد یمن بودن برخی از اعضا و جوارح حیوانات را مطرح مي‌كنند و متاسفانه برخي عوام نيز به راحتي آنها را مي‌پذيرند.

به عنوان نمونه برخی از دعانویسان عنوان مي‌كنند که حیواناتی مانند لاک پشت، مار، کلاغ، سگ، کفتار و برخي دیگر از حيوانات مي‌تواند در زندگي افراد تاثيرگذار باشند و به همين دليل نيز از اعضاي بدن اين قبيل حيوانات براي دعانويسي استفاده مي‌كنند.

گاهاً نيز برخي از افراد ناآگاه مصرف برخي اعضاي بدن حيوانات را براي درمان بعضي بيماري‌ها تجويز مي‌كنند و اين در حالي هيچ مدرك علمي چنين ادعاهايي را تاييد نمي‌كند ولي برخي همچنان بر اين باورهاي اشتباه پاي‌بند هستند و آن را دنبال مي‌كنند.

صيد نامتعارف برخي حيوانات براي سودجويي

در اين ميان برخي براي سودجويي و بدون آگاهي از اقدام خود نسبت به نابودي حيات وحش و محيط زيست خود اقدام مي‌كنند كه نمونه بارز آن صيدهاي غيرمجاز است هر چند كه برخي از اين شكارها خارج از عرف نيز به نظر مي‌رسد.

نمونه بارز اين موضوع صيد مار و عقرب براي فروش زهر آن با قيمت‌هاي گزاف است كه «علیرضا زمانی» عنکبوت‌شناس برجسته‌ي كشورمان در اين باره عنوان مي‌كند: برخی از باورهای اشتباه و دروغین منجر به شکار و کشتار برخی جانوران مانند خفاش‌ها و عقرب‌های کشورمان شده است.

وي تاكيد مي‌كند: باید این موج از باورهای اشتباه در جامعه کنترل شوند چرا که علاوه بر نابودی جمعیت بسیاری از موجودات، منجر به ایجاد بازارهای سیاه خرید و فروش حیوانات نيز شده است.

کفتارها قربانی خرافات و باورهای اشتباه

«موسی شمسایی» مسئول موزه تاریخ طبیعی اداره کل محیط زیست يزد در اين باره با اشاره به تاثیر باورهای اشتباه بر محیط زیست و حیات وحش به خبرنگار ایسنا- منطقه یزد، مي‌گويد: متاسفانه باورهای اشتباهی که در میان برخی افراد جامعه وجود دارد، منجر به شکار و نابودی برخی از جانوران حيات وحش شده و این مسئله تنها محدود به یزد نمی‌شود بلكه تمام کشور را در برگرفته است.

وی با تاكيد بر اين كه بسياري از اين خرافات و باورهای اشتباه به صورت سینه به سینه نقل شده‌اند، اضافه مي‌كند: متاسفانه نسل عصر تكنولوژي به رغم پیشرفت علوم مختلف هنوز هم بر اين باورهاي ناصحيح كه اعضای بدن برخی از حیوانات برايشان خوشي و سعادت یا بدبختي و ظلالت خواهد آورد، معتقد هستند.

این مسئول در همين رابطه به خرافه و باور غلطي كه در مورد كفتارها وجود دارد و موجب کشته شدن تعداد زیادی از آنها در يزد شده است، اشاره و تصريح مي‌كند: در یکی از شهرستان‌های یزد، مردم بر این باور هستند که کفتارها نوزادان را می‌دزدند و می‌خورند لذا نسبت به پیدا کردن لانه و کشتار خانواده آن‌ها اقدام می‌کنند و حتي پس از كشتار بی‌رحمانه، جسد آن‌ها را نيز می‌سوزانند.

وی تاكيد مي‌كند: كفتارها، جانوراني لاشه‌خوار هستند كه دور از جمعت انسان‌ها زندگی می‌کنند لذا هیچ گونه دسترسی به نوزاد انسانها ندارند ولي هنوز هم برخي مردم با تکیه بر اين باورهای اشتباه، آن‌ها را شکار می‌کنند.

مسئول موزه تاریخ طبیعی اداره کل محیط زیست استان رمال ‎ ها را عامل دیگری در به وجود آمدن باورهای اشتباه در بين جامعه مي‌داند و در اين باره مي‌گويد: عقایدی مانند استفاده از عضوي از بدن كفتار ماده، مهره دوم گردن مار و پوست آهو برای دعا‌نویسی، از جمله مواردی است که موجب کشتار این حيوانات شده است.

وی با بیان این که کنترل و جلوگیری از چنين اقداماتي تنها با ارتقای سطح آگاهی افراد ممكن است، ابراز مي‌كند: راهکاری جز آموزش نمی‌تواند منتج به اقدامي راهگشا و موثر در اين زمينه شود چرا که از بین بردن خرافات و باورهای اشتباه، تغییراتی اساسی را در فرهنگ مردم می‌طلبد.

بازار داغ خريد و فروش لانه خفاش!

شمسایی برخی عقاید اشتباه مانند خواص دارویی در برخی از اعضای بدن برخی حیوانات را نیز عامل دیگری براي کشتار آنها برمي‌شمارد و اظهار مي‌كند: متاسفانه شایعاتی نادرست از تاثیر صفرا و برخی جوارح بز کوهی، خرس، تشی(سیخور)، کبک و امثال این حیوانات باب شده که موجبات کشتار آن‌ها را فراهم کرده است و این در حالی است که هیچ کدام از این باورها منبع درست و علمي نیز ندارند.

وی تاثیر لانه خفاش بر درمان سرطان را نیز یکی از دیگر خرافات شایع در بين مردم ذكر مي‌كند و مي‌گويد: این روزها تاثیر لانه خفاش بسیار رواج يافته و موجب ایجاد بازاری برای خرید و فروش لانه خفاش در بين برخي افراد شده است، در حالی که یک سوال اساسی در اين مورد باقی می‌ماند؛ کدام لانه؟

اين کارشناس محیط طبیعی در اين مورد خاطرنشان مي‌كند: خفاش يك پستاندار پرنده است که به دیوار مكان‌هايي مانند غارها می‌چسبد و هرگز لانه‌ای ایجاد نمی‌کند اما این باور اشتباه، بازار داغی برای درآمدهای کلان برخی از سودجويان فراهم کرده است.

وی مي‌گويد: همین باور غلط باعث شده تا مردم برای پیدا کردن لانه خفاش به غارها هجوم بیاورند و اين در حالي است كه از سويي، خفاش‌ها در زمستان به خواب می‌روند و متابولیسم بدن آن‌ها به شدت پایین می ‎ آید ولي زمانی که افراد برای پیدا کردن لانه آن‌ها اقدام می‌کنند در واقع این پستانداران را از خواب بیدار و موجب افزایش متابولیسم بدن در نهايت مواجه‌ي آنها با کمبود غذا و سرما و سپس مرگشان مي‌شوند.

این مسئول در پايان آموزش در سطح مدارس با عنوان «یک ساعت با محیط‌بان» را یکی از اقدامات ارزنده در زمینه پرورش باورهای درست در میان دانش آموزان بيان و همکاری رسانه‌ها را نیز در این زمینه موثر ذكر مي‌كند.

تهيه شده توسط فاطمه رهبر يزدي

 

منبع:ایسنایزد

یزد زیست: سایت خبری محیط زیست | محیط زیست|حیات وحش | منابع طبیعی| اکوتوریسم|صنعت سبز